Skip to main content

Chemistry Glossaries and Definition Acid rain

                                        рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди - рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी (Chemistry-Glossary)





рдЕрдо्рд▓ рд╡рд░्рд╖ा (Acid Rain) - рдпрд╣ рдоुрдЦ्рдпрддः рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ीрдп SO2 рд╕े H2SO4 рдмрдиाрдиे рддрдеा NO2 рд╕े NSO3 рдмрдиाрдиे рдФрд░ рдЗрди рдЕрдо्рд▓ों рдХे рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдкाрдиी рдоें рдШुрд▓рдХрд░ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдмрд░рд╕рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддी рд╣ै।

рдЕрдкрд░рд░ूрдкрддा (Allotropy) - рдХोрдИ рддрдд्рд╡ рдПрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд░ूрдкों рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд░рд╣े, рдЬिрдирдХे рднौрддिрдХ рдЧुрдг рднिрди्рди-рднिрди्рди рд╣ों рдХिрди्рддु рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЧुрдг рд╕рдоाрди рд╣ों, рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдмрди рдХे рдЕрдкрд░рд░ूрдк рд╣ीрд░ा рддрдеा рдХोрдпрд▓ा рд╣ैं।

рдоिрд╢्рд░ рдзाрддु (Alloy) - рдзाрддुрдУं рдпा рдзाрддु рдФрд░ рдЕрдзाрддुрдУं рдХे рд╕рд░рд▓ рдоिрд╢्рд░рдг рдФрд░ рдаोрд╕ рд╡िрд▓рдпрдиों рдХो, рдЬिрдирдоें рдзाрдд्рд╡िрдХ рдЧुрдг рд╣ोрддे рд╣ैं, рдоिрд╢्рд░рдзाрддु рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЕрдорд▓рдЧрдо (Amalgam) - рдорд░рдХрд░ी рдХा рдЕрди्рдп рдзाрддुрдУं рдХे рд╕ाрде рдоिрд╢्рд░рдзाрддु рд╕िрд▓्рд╡рд░ рдЕрдорд▓рдЧрдо рджांрддों рдХी рдХैрд╡िрдЯी рднрд░рдиे рдоें рдХाрдо рдЖрддा рд╣ै।

 рдРрд░ोрдоैрдЯिрдХ рдпौрдЧिрдХ- рд╡े рдпौрдЧिрдХ рдЬिрдирдоें 6 рдХाрд░्рдмрди рдкрд░рдоाрдгु рдЬुрдб़рдХрд░ рдЪрдХ्рд░ рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдпे рдХाрд░्рдмрди рдкрд░рдоाрдгु рдПрдХाрди्рддрд░ рд╕्рдеिрддि рдоें рддीрди рдПрдХрд▓ рдмрди्рдз рдХे рд╕ाрде рдФрд░ рддीрди рдж्рд╡िрдмрди्рдз рдХे рд╕ाрде рдЬुрдб़े рд░рд╣рддे рд╣ैं।

рдПрд░ोрд╕ोрд▓- рдХिрд╕ी рдЧैрд╕ рдоें рдж्рд░рд╡ рдпा рдаोрд╕ рдХрдгों рдХा рдкрд░िрдХ्рд╖ेрдкрдг рдПрд░ोрд╕ोрд▓ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдЬрдм рдкрд░िрдХ्рд╖ेрдкिрдд рдХрдг рдаोрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдПрд░ोрд╕ोрд▓ рдХो рдзुंрдЖ рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЬрдм рдкрд░िрдХ्рд╖ेрдкिрдд рдкрджाрд░्рде рдж्рд░рд╡ рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рдХोрд╣рд░ा рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЕрддः рдзुрдЖ = рдЧैрд╕ + рдаोрд╕ рдХрдг| рдХोрд╣рд░ा = рдЧैрд╕ + рдж्рд░рд╡ рдХрдг

рдРрд╡ोрдЧैрдб्рд░ो рдкрд░िрдХрд▓्рдкрдиा (Avogadro Hypothesis) - рд╕рдоाрди рддाрдк рддрдеा рджाрдм рдкрд░ рд╕рднी рдЧैрд╕ों рдХे рд╕рдоाрди рдЖрдпрддрди рдоें рдЕрдгुрдУं рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рд╕рдоाрди рд╣ोрддी рд╣ै।

рдмैрдХिंрдЧ рдЪूрд░्рдг (Baking Powder) - рд╕ोрдбिрдпрдо рдмाрдЗрдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ, рд╕्рдЯाрд░्рдЪ, рдХ्рд░ीрдо рдСрдл рдЯाрд░्рдЯрд░ рдПрд╡ं рд╕ोрдбिрдпрдо рдЕрдоोрдиिрдпрдо рд╕рд▓्рдлेрдЯ рдХा рдоिрд╢्рд░рдг, рдЬो рдмेрдХिंрдЧ рдоें рдХाрдо рдЖрддा рд╣ै।

рдмेंрдЬैрд▓्рдбिрд╣ाрдЗрдб (Benzaldehyde) - рдХрдб़рд╡े рдмाрджाрдо рдХा рддेрд▓ рдЬो рд░ंрдЬрдХ, рд╕ुрдЧрди्рдз рдмрдиाрдиे рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рдмेрди्рдЬीрди (Benzene) - рдХोрд▓рддाрд░ рдХे рдк्рд░рднाрдЬी рдЖрд╕рд╡рди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд░ंрдЧрд╣ीрди рдж्рд░рд╡, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╡िрд▓ाрдпрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

(рднोрдкाрд▓ рдЧैрд╕ рдд्рд░ाрд╕рджी)- рднोрдкाрд▓ рдоें 2-12-1984 рдХी рд░ाрдд्рд░ि рдХो рдПрдХ рднрдпंрдХрд░ рдЧैрд╕ рджुрд░्рдШрдЯрдиा рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рдоें рдпूрдиिрдпрди рдХाрд░्рдмाрдЗрдб рд▓िрдоिрдЯेрдб рдХे рд╕ंрдпрди्рдд्рд░ рдХे рдЯैंрдХ рд╕े рдЕрдд्рдпрди्рдд рдк्рд░ाрдгрдШाрддрдХ рдЧैрд╕, рдоेрдеिрд▓ рдЖрдЗрд╕ोрд╕ाрдпрдиेрдЯ рд░िрд╕рдХрд░ рдШрдиे рдмाрджрд▓ рдХे рд░ूрдк рдоें рднोрдкाрд▓ рдХे рдКрдкрд░ рдлैрд▓ рдЧрдИ। рдЗрд╕ рд╕ंрдпрди्рдд्рд░ рдоें MIC рдПрдХ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХाрд░्рдмाрд░िрд▓ рдиाрдордХ рдХीрдЯрдиाрд╢ी рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा। рдЗрд╕ рдХीрдЯрдиाрд╢ी рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдиाрдо рд╕ेрдмिрди рдеा।

рд╡िрд░ंрдЬрдХ рдЪूрд░्рдг (Bleaching Powder) - рдХैрд▓्рд╕िрдпрдо рдСрдХ्рд╕ीрдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╡िрд░ंрдЬрди рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдХ्рд╡рдердиांрдХ (Boiling Point) - рд╡рд╣ рддाрдк, рдЬिрд╕ рдкрд░ рдХिрд╕ी рдж्рд░рд╡ рдХा рд╡ाрд╖्рдк рджाрдм, рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ीрдп рджाрдм 760 рдоिрдоी рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ो рдЬाрдП, рдЙрд╕ рдж्рд░рд╡ рдХा рдХ्рд╡рдердиांрдХ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рдХेрд╕ीрди (Casein) - рджूрдз рдоें рдкाрдпी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░ोрдЯीрди।

рд╕ीрдоेрдг्рдЯ (Cement) - рд╕िрд▓िрдХा, рд▓ाрдЗрдо, рдПрд▓्рдпुрдоिрдиा, рдЖрдпрд░рди рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рддрдеा рдоैрдЧ्рдиीрд╢िрдпрдо рд╕े рдмрдиा рдкрджाрд░्рде।

рд╕िрд░ैрдоिрдХ - рдоिрдЯ्рдЯी рдпा рдЕрди्рдп рдЕрдзाрддु рдЦрдиिрдЬों рдХो рдкрдХाрдХрд░/рдЬрд▓ाрдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рдкрджाрд░्рде, рдЬैрд╕े-рдкॉрдЯрд░ी, рдЯाрдЗрд▓्рд╕, рдИंрдЯ рдЖрджि।

рдХैрд▓्рд╕िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ- рд╢्рд╡ेрдд рдпौрдЧिрдХ, CaCO3 рдЬो рдЪुрдиे рдХे рдкрдд्рдерд░ рддрдеा рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░ рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдПрд╡ं рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЪूрдиा рдмрдиाрдиे рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।

рдХैрд▓ोрд░ी-1 рдЧ्рд░ाрдо рдЬрд▓ рдХा рддाрдк 14.5°C рд╕े 15.5°C рддрдХ рдмрдв़ाрдиे рдоें рдЬिрддрдиी рдКрд╖्рдоा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕े 1 рдХрд▓ौрд░ी рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЗрд╕े 15°C рдХेрд▓ोрд░ी рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ- рдкॉрд▓ीрд╣ाрдЗрдб्рд░ॉрдХ्рд╕ी рдРрд▓्рдбिрд╣ाрдЗрдб рдпा рдХीрдЯोрди।
рдХाрд░्рдмрди- рдпрд╣ рд╡рд░्рдЧ IV рдХा рдЕрдзाрддु рддрдд्рд╡ рд╣ै। рд╣ीрд░ा рддрдеा рдЧ्рд░ेрдлाрдЗрдЯ рдЗрд╕рдХे рдЕрдкрд░рд░ूрдк рд╣ैं।

рдХाрд░्рдмрди рдоोрдиोрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб- рд░ंрдЧрд╣ीрди, рдЧрди्рдзрд╣ीрди рддрдеा рдЕрдд्рдпрди्рдд рд╡िрд╖ैрд▓ी рдЧैрд╕, рдЬो рд░рдХ्рдд рдХे рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдХे рд╕ाрде рдХाрд░्рдмोрдХ्рд╕ी рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдмрдиाрдХрд░ рдордиुрд╖्рдп рдХी рдоृрдд्рдпु рднी рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ी рдЧैрд╕ рдХे рдХाрд░рдг рдмрди्рдж рдХрдорд░े рдоें рдХोрдпрд▓े рдХी рдЕंрдЧीрдаी рдЬрд▓ाрдХрд░ рд╕ोрдиे рдкрд░ рдоृрдд्рдпु рднी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдг- рдХिрд╕ी рдкрджाрд░्рде рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рд╕े рдпрджि рдХिрд╕ी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рдкрджाрд░्рде рд╕्рд╡рдпं рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдЕрди्рдд рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै рддो рдЗрд╕े рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ- рдЬो рдкрджाрд░्рде рдХिрд╕ी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдХो рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХрд░ рджेрддा рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рд╕्рд╡рдпं рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдЕрди्рдд рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै, рдЙрд╕े рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдХ्рд▓ोрд░ेрдлॉрд░्рдо- рд░ंрдЧрд╣ीрди рднाрд░ी рдж्рд░рд╡ CHCl3, рдЬिрд╕рдХी рд╡ाрд╖्рдк рд╕ूंрдШрдиे рдкрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрд╢्рдЪेрддрдиा рдЖ рдЬाрддी рд╣ै।

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдпुрдж्рдз- рд╕ैрдиिрдХ рдХाрд░्рдпों рдХे рд▓िрдП, рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХрд░्рдордХों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдЬो рдЬрд▓рди рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं, рджрдо рдШोंрдЯрдХрд░ рдЕрдерд╡ा рд╡िрд╖ैрд▓ी рдЧैрд╕ों рдж्рд╡ाрд░ा рд╢рдд्рд░ु рдкрдХ्рд╖ рдХा рд╣рддाрд╣рдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдХ्рд▓ोрд░ोрдл्рд▓ोрд░ो рдХाрд░्рдмрди- CFCs рд╣ी рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ीрдп рдУрдЬोрди рдкрд░рдд рдХे рдХ्рд╖рд░рдг рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рд╣ै। рдпे рдпौрдЧिрдХ рдл्рд░ीрдСрди рднी рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं। рдПрдХ рд░ोрдЪрдХ рддрде्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЕंрдЯाрд░्рдХрдЯिрдХा рдХे рдКрдкрд░ рдУрдЬोрди рдкрд░рдд рдХा рдХ्рд╖рд░рдг рд╕िрддрдо्рдмрд░ рдХे рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╕े рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдХे рдЕрди्рдд рддрдХ рд╣ोрддा рд╣ै рддрдеा рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдирд╡рдо्рдмрд░-рджिрд╕рдо्рдмрд░ рдоें рдУрдЬोрди рдкрд░рдд рдХी рдкुрдиः рдкूрд░्рддि рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рд╕ाрдЗрдЯ्рд░िрдХ рдЕрдо्рд▓- рд╕िрдЯ्рд░рд╕ рдлрд▓ों рдХा рдЕрдо्рд▓, рдЬो рдиीрдмू рддрдеा рд╕рди्рддрд░ों рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рд╕्рдХрди्рджрди- рдж्рд░рд╡-рд╡िрд░ोрдзी рдХोрд▓ॉрдЗрдбी рд╡िрд▓рдпрди рдоें рд╡िрдж्рдпुрдд्-рдЕрдкрдШрдЯ्рдп рдХी рдеोрдб़ी-рд╕ी рдоाрдд्рд░ा рдоिрд▓ाрдиे рдкрд░ рдХोрд▓ॉрдЗрдбी рдХрдгों рдХा рдЕрд╡рдХ्рд╖ेрдкिрдд рд╣ोрдиा, рд╕्рдХрди्рджрди рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рдХोрд▓ рдЧैрд╕- рд╡ाрдпु рдХी рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рдХोрд▓ рдХे рднंрдЬрдХ рдЖрд╕рд╡рди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдЧैрд╕, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдХोрд▓рддाрд░- рдХाрд▓ा, рдЧाрдв़ा рдж्рд░рд╡ рдЬो рдХोрд▓ рдХे рднंрдЬрдХ рдЖрд╕рд╡рди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рдХोрд▓ॉрдЗрдб- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдШोрд▓ рдоें рдХрдгों рдХे рдЖрдХाрд░ 10-7 рд╕े 10-5 рд╕ेंрдЯीрдоीрдЯрд░ рддрдХ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬीрд╡рдж्рд░рд╡्рдп рднी рдПрдХ рдХोрд▓ॉрдЗрдб рд╣ै।
рдЖрдпрдиेрдоाрдЗрдб- рд░ंрдЧрд╣ीрди рдХ्рд░िрд╕्рдЯрд▓ीрдп рдЕрд╕्рдеाрдпी рдпौрдЧिрдХ, рдЬो рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै।

рдбीрдбीрдЯी- рдбाрдЗрдХ्рд▓ोрд░ो рдбाрдЗрдлेрдиिрд▓ рдЯ्рд░ाрдЗрдХ्рд▓ोрд░ो рдПрдеेрди। рдПрдХ рд░ंрдЧрд╣ीрди рдЪूрд░्рдг, рдЬो рдк्рд░рдмрд▓ рдХीрдЯрдиाрд╢рдХ рд╣ै।

рдиिрдеाрд░рдиा- рдиीрдЪे рдмैрдаे рдаोрд╕ рдкрджाрд░्рде рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдКрдкрд░ рдХे рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдж्рд░рд╡ рдкृрдердХ् рдХрд░рдиा।

рд╡िрдШрдЯрди- рдкрджाрд░्рде рдХे рдПрдХ рдШрдЯрдХ рдХा рддрдд्рд╡ों рдоें рдЕрдкрдШрдЯрди।

рдЕрдкрдоाрд░्рдЬрдХ- рдРрд▓िрдлैрдЯिрдХ рдпा рдРрд░ोрдоैрдЯिрдХ рд╕рд▓्рдлेрдиिрдХ рдЕрдо्рд▓ рдХे рд╕ोрдбिрдпрдо рд▓рд╡рдг, рдЬिрдирдоें рд╕ाрдмुрди рдХी рддрд░рд╣ рдоैрд▓ рд╕ाрдл рдХрд░рдиे рдХा рдЧुрдг рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЕрдкोрд╣рди- рдкाрд░्рдЪрдоेрди्рдЯ рдЭिрд▓्рд▓ी рдж्рд╡ाрд░ा рдХोрд▓ॉрдЗрдбी рд╡िрд▓рдпрди рд╕े рдЙрд╕рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдШुрд▓े рд╣ुрдП рдЕрд╢ुрдж्рдз рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдиिрд╖्рдХाрд╕िрдд рдХрд░рдиा।

рд╣ीрд░ा- рд╢ुрдж्рдз рдХाрд░्рдмрди рдХा рдХрдаोрд░рддрдо рдЕрдкрд░рд░ूрдк। рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХांрдЪ рдХो рдХाрдЯрдиे рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЕрдХ्рд░िрдп рдЧैрд╕ें- рд╕рдоूрд╣ 18 рдХे рдЕрдХ्рд░िрдп рдЧैрд╕ीрдп рддрдд्рд╡-рд╣ीрд▓िрдпрдо, рдиिрдСрди, рдЖрд░्рдЧрди, рдХ्рд░िрдк्рдЯॉрди,рдЬीрдиॉрди рддрдеा рд░ैрдбॉрди।

рдЕрдЧрд▓рдиीрдп- рдкрджाрд░्рде рдЬो рдХрдаिрдиाрдИ рд╕े рдж्рд░рд╡िрдд рд╣ों।

рдЕрдХाрдмрдиिрдХ рд░рд╕ाрдпрди- рдЗрд╕рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рднी рддрдд्рд╡ों рдФрд░ рдЙрдирдХे рдпौрдЧिрдХों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै (рдХाрд░्рдмрдиिрдХ рдпौрдЧिрдХों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░)।

рдХीрдЯрдиाрд╢ी- рдпौрдЧिрдХ рдЬो рдХीрдЯों рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░ें, рдЬैрд╕े- DDT, BHC рдЖрджि।

рдЖрдпोрдбीрди- рдаोрд╕ рд╣ैрд▓ोрдЬेрди, рдЬो рд░рдЦрдиे рдкрд░ рдЙрд░्рдз्рд╡рдкाрддिрдд рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рддрдеा рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпेाрдЧ рдкूрддिрд░ोрдзी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।

рд╕рдорднाрд░ी- рд╕рдоाрди рдкрд░рдоाрдгु рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдкрд░рди्рддु рднिрди्рди рдкрд░рдоाрдгु рдХ्рд░рдоांрдХ।

рд╕рдоाрд╡рдпрд╡- рдЬिрди рдпौрдЧिрдХों рдХे рдЕрдгुрд╕ूрдд्рд░ рд╕рдоाрди рд╣ोрддे рд╣ैं рдХिрди्рддु рдЧुрдг рдПрд╡ं рд╕ंрд░рдЪрдиा рднिрди्рди-рднिрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै।

рд╕рдорди्рдпूрдЯ्рд░ॉрдиिрдХ- рд╡े рдкрд░рдоाрдг्рд╡िрдХ рдиाрднिрдХ, рдЬिрдирдоें рди्рдпूрдЯ्рд░ॉрдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддी рд╣ै рдХिрди्рддु рдЙрдирдХी рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рд╕ंрдЦ्рдпा рднिрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै।

рд╕рдорд╕्рдеाрдиिрдХ- рд╕рдоाрди рдкрд░рдоाрдгु рдХ्рд░рдоांрдХ рдкрд░рди्рддु рднिрди्рди-рднिрди्рди рдкрд░рдоाрдгु рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди।

рдХेрд░ोрд╕ीрди рдЖрдпрд▓- рдХोрд▓ рддрдеा рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдХे рдк्рд░рднाрдЬी рдЖрд╕рд╡рди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкрдХ, рд╕्рдЯोрд╡ рдХे рдЗंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддा рд╣ैं।

рдХेрдУрд▓िрди- рд╕реЮेрдж рдорд╣ीрди рдоिрдЯ्рдЯी, рдЬिрд╕े рдЪाрдЗрдиा рдХ्рд▓े рд╡ рдкोрд░्рд╕ेрд▓ेрди рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЦрдиिрдЬ рдХेрдУрд▓िрдиाрдЗрдЯ Al4Si4O10(OH)8 рдХी рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै।

рдПрд▓ рдПрдо рдбी- рд▓ाрдЗрд╕рд░्рдЬिрдХ рдЕрдо्рд▓ рдбाрдЗрдеाрдЗрд▓ेрдоाрдЗрдб- рдн्рд░рдо рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдб्рд░рдЧ।

рд▓ैрдХ्рдЯिрдХ рдЕрдо्рд▓- рдЦрдЯ्рдЯे рджूрдз рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рддрдеा рд▓ैрдХ्рдЯोрд╕ рдХो рдЬीрд╡ाрдгु рдХिрдг्рд╡рди рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдк्рдд।
рд▓ैрдХ्рдЯोрд╕- рджूрдз рдХी рд╢рд░्рдХрд░ा।

рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдиिрдпрдо- рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдкрджाрд░्рдеों рдХा рдХुрд▓ рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै।

рд▓ा-рд╢ाрддेрд▓िрдП рдХा рдиिрдпрдо- рдпрджि рдПрдХ рд╕ाрдо्рдп рдиिрдХाрдп рдХे рдХिрд╕ी рдХाрд░рдХ, рдЬैрд╕े- рддाрдк, рджाрдм рдпा рд╕ाрди्рдж्рд░рдг рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рд╕ाрдо्рдп рдЙрд╕ рджिрд╢ा рдоें рд╡िрд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрдзрд░ рдЙрд╕ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдиिрд░рд╕्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рд▓िрдЧ्рдиाрдЗрдЯ- рдоृрджु рдХाрд▓ा рдХोрд▓ рдХा рд░ूрдк।

рдоैрдЧ्рдиीрд╢рдпा- рд╢्рд╡ेрдд, рд╕्рд╡ाрджрд╣ीрди рдЪूрд░्рдг, Mg(OH)2 рдЬो рдЖрдоाрд╢рдп рдХी рдЕрдо्рд▓рддा рджूрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЧрд▓рдиांрдХ- рд╡рд╣ рддाрдк рдЬिрд╕ рдкрд░ рдХोрдИ рдаोрд╕ рдкрджाрд░्рде рдж्рд░рд╡ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЬाрдП।

рдоेрди्рдеोрд▓- рдкिрдкрд░рдоेрдг्рдЯ рдХे рддेрд▓ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд।

рдорд░рдХрд░ी- рдЪрдордХрджाрд░ рдж्рд░рд╡ рдзाрддु।

рдорд░рдХрд░ी рд╡ाрд╖्рдк рд▓ैрдо्рдк- рдПрдХ рдЧैрд╕ рд╡िрд╕рд░्рдЬрди рд▓ैрдо्рдк рдЬिрд╕рдоें рдПрдХ рдиिрд░्рд╡ाрддिрдд рдХांрдЪ рдХी рдирд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХुрдЫ рдорд░рдХрд░ी рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рд╡ाрд╖्рдкिрдд рд╣ोрдХрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд् рд╡िрд╕рд░्рдЬрди рдоें рддीрд╡्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рджेрддा рд╣ै।

рдзाрддु рдк्рд░рджूрд╖рдХ- рдХुрдЫ рднाрд░ी рдзाрддुрдПं рдЬрд▓ рдоें рдШुрд▓рдХрд░ рдЙрд╕े рдк्рд░рджूрд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ैं, рдЬैрд╕े- рдХैрдбрдоिрдпрдо, рд▓ैрдб рддрдеा рдорд░рдХрд░ी। Cd рддрдеा Hg рдЧुрд░्рджों рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं। рд▓ैрдб рдЧुрд░्рджों, рдЬिрдЧрд░, рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рддрдеा рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рддрди्рдд्рд░िрдХा рддрди्рдд्рд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЙрдкрдзाрддु- рддрдд्рд╡ों рдХा рдПрдХ рд╕рдоूрд╣ рдЬिрдирдХे рдЧुрдгрдзрд░्рдо, рдзाрддुрдУं рддрдеा рдЕрдзाрддुрдУं рдХे рдордз्рдп рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпे рдЕрд░्рдзрдзाрддु рддрдеा рдЕрд░्рдзрдЪाрд▓рдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।

рдзाрддुрдХрд░्рдо- рдЕрдпрд╕्рдХ рд╕े рдзाрддु рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХ्рд░рдоों рдХो рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдзाрддुрдХрд░्рдо рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рджूрдзिрдпा рдЪूрдиा- рдЬрд▓ рдоें рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рд╣ाрдЗрдб्рд░ॉрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдпा рдЬрд▓рдпोрдЬिрдд рдЪूрдиे рдХा рдиिрд▓рдо्рдмрди।

рджूрдзिрдпा рд╕рд▓्рдлрд░- рдПрдХ рд░ंрдЧрд╣ीрди, рдЧрди्рдзрд╣ीрди, рд╣рд▓्рдХा рдЕрдХ्рд░िрд╕्рдЯрд▓ीрдп рдЪूрд░्рдг।

рдЦрдиिрдЬ- рдзाрддु рддрдеा рдЙрдирдХे рдпौрдЧिрдХ рдкृрде्рд╡ी рдоें рдЬिрд╕ рд░ूрдк рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं, рдЦрдиिрдЬ рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं।

рдоिрд╢्рд░ рдзाрддु- рдПрдХ рд╕्рд╡рдд: рдЬ्рд╡рд▓рдирд╢ीрд▓ рдоिрд╢्рд░рдзाрддु, рдЬो рд╕ीрд░िрдпрдо, рдЖрдпрд░рди, рд▓ैрди्рдеेрдирдо, рдиीрдСрдбिрдоिрдпрдо рддрдеा рдЕрди्рдп рд╡िрд░рд▓ рдоृрджा рдзाрддुрдУं рд╕े рдмрдиाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।

рдоोрд▓– рдХिрд╕ी рдкрджाрд░्рде рдХी рдоाрдд्рд░ा, рдЬिрд╕рдоें рдЙрд╕рдХे 6.02213× 10^23 рдХрдг рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдкрджाрд░्рде рдХा рдПрдХ рдоोрд▓ рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै।

рдЕрдгु- рдХिрд╕ी рдкрджाрд░्рде (рддрдд्рд╡ рдпा рдпौрдЧिрдХ) рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдорддрдо рдХрдг, рдЬो рдоुрдХ्рдд рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд░рд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं рддрдеा рдЬिрдирдоें рдЙрд╕ рдкрджाрд░्рде рдХे рд╕рднी рдЧुрдг рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЕрдгु рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं।

рдиैрдл्рдеा- рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо, рд╢ेрд▓ рдСрдпрд▓ рдпा рдХोрд▓рддाрд░ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрдо рдЕрдгु рднाрд░ рд╡ाрд▓े рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдХाрд░्рдмрдиों рдХा рдоिрд╢्рд░рдг।

рдиैрдл्рдеेрд▓ीрди- рдкॉрд▓ीрди्рдпूрдХ्рд▓िрдпрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдХाрд░्рдмрди, рдЬिрд╕рдХी рдЧोрд▓िрдпां рдХीрдЯों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं।

рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕- рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдХे рд╕ाрде рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдХे рдкृрд╖्рда рдкрд░ рджाрдм рдбाрд▓рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдИрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

Comments

Popular posts from this blog

Dams on River and States

                                      рдк्рд░рдоुрдЦ рдмांрдз рд╕े рд╕рдордмрди्рдзिрдд рдк्рд░рд╢्рди  рдмांрдз рдХा рдиाрдо                                       рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдиाрдо                                  рдирджी рдХा рдиाрдо  рдиिрдЬाрдо рд╕ाрдЧрд░ рдмांрдз                                   рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢                                         рдоंрдЬिрд░ा рдирджी  рд╕ोрдоाрд╕िрд▓ा рдмांрдз                                       рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢            ...

Nobel Prize Winner 2019

рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╡िрдЬेрддा 2019 1) рд╢ांрддि рдХा рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ 2019 рдЕрдмी рдЕрд╣рдордж рдЕрд▓ी (рджрдХ्рд╖िрдг рдЗрдеोрдкिрдпा) рдХिрд╕ рд▓िрдП рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा? рд╕ाрд▓ 2019 рдХा рдиोрдмेрд▓ рд╢ांрддि рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдЗрдеोрдкिрдпा рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЕрдмी рдЕрд╣рдордж рдХो рджिрдпा рдЬाрдпेрдЧा। рдЙрди्рд╣ें рдпрд╣ рд╕рдо्рдоाрди рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рд╢рдд्рд░ु рджेрд╢ рдЗрд░ीрдЯ्рд░िрдпा рдХे рд╕ाрде рд╢ांрддि рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд░ीрдЯ्рд░िрдпा рдХे рд╕ाрде рджो рджрд╢рдХ рд╕े рдЬाрд░ी рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╢ांрддि рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдоें рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдпी рд╣ै। рдЕрдмी рдиोрдмेрд▓ рд╢ांрддि рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиेрд╡ाрд▓े 100рд╡ें рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ैं। рдЕрдмी рдЕрд╣рдордж рдХो рдЗрдеोрдкिрдпा рдХा ‘рдиेрд▓्рд╕рди рдоंрдбेрд▓ा’ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।  2) рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ 2019 рдкीрдЯрд░ рд╣ैंрдбрдХा  (рдЧ्рд░िрдлेрди рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा) рдХिрд╕ рд▓िрдП рджिрдпा рдЧрдпा? рдпрд╣ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ 76 рд╡рд░्рд╖ीрдп рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпाрдИ рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░ рдФрд░ рдиाрдЯрдХрдХाрд░ рдкीрдЯрд░ рд╣ैंрдбрдХा рдХो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдк्рд░‌рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рдоाрдирд╡ीрдп рдЕрдиुрднрд╡ों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд▓ेрдЦрди рдХिрдпा рд╣ै। 2018 рдХा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░  рдЗрд╕ рдмाрд░ 2018 рдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХी рднी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЧрдпी рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдУрд▓्рдЧा рддोрдХाрд░्рдЪुрдХ рдХो рдЪुрдиा рдЧрдпा рд╣ै. рддोрдХाрд░्рдЪुрдХ рдХो рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓...

Main Branch of Science, Study of different science Branches

          рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢ाрдЦाрдПँ рдПрд╡ं рдЙрдирдХा рдЕрдз्рдпрдпрди  Branch Of Science Main Branch of Science and Study 1. рдЕрд░рдмोрд░ीрдХрд▓्рдЪрд░(Arboriculture) — рд╡ृрдХ्рд╖ рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕ंрдмंрдзी рд╡िрдЬ्рдЮाрди 2. рдЖрд░рдХोрд▓ाрдЬी(Archaeology) — рдкुрд░ाрддрдд्рд╡ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рд╢ाрдЦा рд╣ै 3. рдЖрд░्рдеोрдкीрдбिрдХ्рд╕(Arthopedics) — рдЕрд╕्рдеि рдЙрдкрдЪाрд░ рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 4. рдЗрдХोрд▓ोрдЬी(Ecology) — рдЬीрд╡ рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХे рдмीрдЪ рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд╕рдо्рдмрди्рдзोँ рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 5. рдЗрдеेрдиोрд▓ोрдЬी(Ethnology) — рд╡िрднिрди्рди рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпों рдХा рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рдЕрдз्рдпрдпрди 6. рдЗрдеेрдиोрдЧ्рд░ाрдлी(Ethnography) — рдХिрд╕ी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 7. рдЗрдеोрд▓ोрдЬी(Ethology) — рдк्рд░ाрдгिрдпोँ рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 8. рдЗрдХ्рдеिрдпोрд▓ोрдЬी(Ecthiyology) — рдордд्рд╕्рдп рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा , рдХाрд░्рдпिрдХी рдЗрдд्рдпाрджि рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 9. рдПंрдЯोрдоोрд▓ोрдЬी(Entomology) — рдХीрдЯों рдХा рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди 10. рдПंрдеोрд▓ोрдЬी(anthology) — рдлूрд▓ो рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 11. рдПрдЧ्рд░ोрд╕्рдЯोрд▓ॉрдЬी(Agrostology) — рдШाрд╕ рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 12. рдПрдХोрд╕्рдЯिрдХ्рд╕(Acoustic) — рдпрд╣ рдз्рд╡рдиि рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╣ै 13. рдПрдкीрдХрд▓्рдЪрд░(Apiculture) — рдордзुрдордХ्рдЦिрдпोँ рдХे рдкाрд▓рди рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди 14. рдПрдкीрдЧ्рд░ाрдлी(Apigraphy) — рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ рд╕рдо्рдмрди्рдзी рдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди ...